5. sınıf İngilizce dersinde kelime öğrenmek, öğrencinin yalnızca Türkçe karşılıkları ezberleyip sınavdan sonra unutacağı kısa süreli bir çalışma olarak görülmemelidir; çünkü bir kelimeyi gerçekten bilmek, o kelimeyi gördüğünde anlamını hatırlamayı, duyduğunda ayırt etmeyi, doğruya yakın biçimde telaffuz etmeyi, uygun bir cümlede kullanmayı ve benzer kelimeler arasından seçebilmeyi gerektirir. Öğrenci defterindeki uzun kelime listesini birkaç kez okuyarak kendisini çalışmış hissedebilir, ancak kitap kapandığında kelimelerin büyük bölümünü hatırlayamıyorsa yapılan çalışma belleğin yalnızca tanıma tarafını harekete geçirmiş, bağımsız hatırlama becerisini yeterince geliştirmemiş demektir. Bu nedenle Ders Kafası olarak 5. sınıf İngilizce kelime çalışmalarında “Bir kelimeyi kaç kez okudun?” sorusundan çok, “Kelimeyi bakmadan hatırlayabiliyor, duyduğunda anlayabiliyor ve kendi cümlende kullanabiliyor musun?” sorusuna odaklanmanın daha doğru olduğunu düşünüyoruz.
Millî Eğitim Bakanlığının güncel 5. sınıf İngilizce öğretim programında Classroom Life, Family Life, Life in Nature, Life in the Neighbourhood & City, Life in the Universe & Future, Life in the World, Personal Life ve School Life gibi öğrencinin günlük yaşamıyla ilişki kurabileceği temalar yer alır. Bu yapı aslında kelime öğrenmek için önemli bir avantaj sunar; çünkü öğrenci kelimeleri birbirinden kopuk ve anlamsız listeler hâlinde değil, okul, aile, doğa, şehir, gelecek ve kişisel yaşam gibi bağlamlar içinde öğrenebilir. Bir kelimeyi yalnızca Türkçe karşılığıyla öğrenmek, çekmecede etiketi olmayan tek bir anahtar saklamaya benzer; öğrenci anahtarın varlığını bilir fakat hangi kapıyı açtığını karıştırabilir, buna karşılık kelimeyi görseli, sesi, örnek cümlesi ve ait olduğu temayla birlikte öğrenmek, anahtarın üzerine hangi kapıya ait olduğunu açıkça yazmak gibidir.
Öğrenciler kelime listesine bakarken İngilizce sözcüğü ve hemen yanında yazan Türkçe karşılığını birlikte gördükleri için kelimeyi bildiklerini düşünebilir, fakat bu durum çoğu zaman bağımsız hatırlama değil tanıdıklık hissidir. Örneğin öğrenci “neighbourhood” kelimesinin yanında “mahalle” yazısını gördüğünde anlamı kolayca tanır, ancak Türkçe karşılık kapatıldığında birkaç saniye içinde cevabı bulamıyorsa kelimenin hafızadaki bağlantısı henüz güçlenmemiştir. Gerçek öğrenmede öğrenci İngilizce kelimeyi gördüğünde Türkçe anlamını, Türkçe anlamı gördüğünde İngilizce kelimeyi hatırlayabilmeli, kelimeyi bir dinleme metninde fark edebilmeli ve “My neighbourhood is quiet” gibi basit bir cümlede kullanabilmelidir.
| Kelime Bilgisinin Boyutu | Yüzeysel Ezber | Kalıcı ve Kullanılabilir Öğrenme |
|---|---|---|
| Anlam | Kelimenin yanında Türkçe karşılığı varken tanır. | Karşılığı kapalıyken anlamını hatırlar. |
| Yazım | Kelimeyi kitaptan kopyalayabilir. | Kelimeyi bakmadan veya eksik harfleri tamamlayarak yazabilir. |
| Telaffuz | Kelimeyi yalnızca yazılı biçimiyle bilir. | Güvenilir bir ses kaydından dinler ve doğruya yakın biçimde tekrarlar. |
| Dinleme | Kelimeyi yazılı görünce tanır. | Bir cümle içinde duyduğunda ayırt edebilir. |
| Kullanım | Türkçe karşılığını söylemekle yetinir. | Kelimeyi kısa ve anlamlı bir İngilizce cümlede kullanır. |
| Bağlam | Kelimeleri karışık bir liste olarak öğrenir. | Kelimeleri konu, görsel, durum ve ilgili ifadelerle ilişkilendirir. |
Bu karşılaştırma, Türkçe karşılıkların tamamen kullanılmaması gerektiği anlamına gelmez; özellikle başlangıç düzeyindeki bir öğrencinin anlam bağlantısını hızlı biçimde kurabilmesi için Türkçe açıklama yararlı olabilir, ancak çalışma burada sona ermemelidir. Öğrenci “borrow” kelimesinin “ödünç almak” anlamına geldiğini öğrendikten sonra “Can I borrow your pencil?” cümlesini görmeli, kelimenin sesini dinlemeli, bir arkadaşından kalem isterken bu ifadeyi hayal etmeli ve birkaç gün sonra kelimeyi herhangi bir ipucu olmadan hatırlamaya çalışmalıdır.
Kelime ezberinde en yaygın hata, sınavdan önceki akşam 40 veya 50 kelimeyi art arda çalışmak, listeyi birkaç kez okumak ve ertesi gün hatırlanan kelimelerin kalıcı biçimde öğrenildiğini düşünmektir. Böyle bir çalışma kısa süreli bir başarı hissi oluşturabilir, ancak kelimeler sonraki haftalarda tekrar kullanılmadığında unutma hızlanır. Buna karşılık aynı toplam çalışma süresini farklı günlere dağıtmak, öğrencinin kelimeleri belirli aralıklarla yeniden hatırlamasını ve unutulmaya başlayan bilgiyi tekrar güçlendirmesini sağlar.
spaced retrieval practice üzerine hazırlanan araştırma rehberi, çalışma süresini tek bir uzun oturumda kullanmak yerine farklı günlere dağıtmanın uzun süreli öğrenmeyi güçlendirebildiğini açıklar. Örneğin öğrenci 30 kelimeyi pazar akşamı bir saat boyunca ezberlemeye çalışmak yerine pazartesi 15 dakika, çarşamba 15 dakika, cuma 15 dakika ve pazar 15 dakika çalışabilir; toplam süre değişmediği hâlde kelimeleri farklı zamanlarda yeniden hatırlamak zorunda kaldığı için bellek daha aktif çalışır.
5. sınıf öğrencisi için uygulanabilecek basit tekrar düzeni şu şekilde olabilir:
| Tekrar Zamanı | Yapılacak Çalışma | Yaklaşık Süre |
|---|---|---|
| İlk öğrenme günü | Yeni kelimeleri görsel, ses ve örnek cümleyle öğrenme | 15 dakika |
| Aynı günün akşamı | Kartları karıştırıp bakmadan anlamlarını söyleme | 5 dakika |
| Bir gün sonra | İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye kısa test | 8 dakika |
| Üç gün sonra | Kelimeleri cümle, görsel veya eşleştirme etkinliğinde kullanma | 10 dakika |
| Bir hafta sonra | Eski ve yeni kelimelerden oluşan karışık hatırlama testi | 10 dakika |
| İki hafta sonra | Unutulan kelimeleri seçip yeniden çalışma | 5 ile 10 dakika |
Bu takvimin matematiksel bir zorunluluk gibi uygulanması gerekmez; kolay hatırlanan kelimelerin tekrar aralığı uzatılabilir, zorlanan kelimeler ise daha sık çalışılabilir. Önemli olan, öğrencinin aynı kelimeleri yalnızca ilk gün art arda görmek yerine zaman içinde yeniden karşısına çıkarmasıdır.
Aktif hatırlama, öğrencinin cevabı önünde hazır biçimde görmek yerine bilgiyi belleğinden çıkarmaya çalışmasıdır. Öğrenci bir kartın ön yüzünde “quiet” kelimesini görüp arka yüzünü çevirmeden “sessiz” anlamını söylemeye çalıştığında, beynini yalnızca okumaya değil hatırlamaya zorlar. Aynı çalışma ters yönde de yapılmalıdır; öğrenci “sessiz” kelimesini gördüğünde “quiet” cevabını üretmeye çalışmalıdır, çünkü bir kelimenin anlamını tanımak ile o kelimeyi gerektiğinde İngilizce olarak söylemek aynı beceri değildir.
retrieval practice üzerine yayımlanan temel araştırmalardan biri, öğrenilen bilgiyi tekrar okumaktan ziyade bellekten geri çağırmanın uzun süreli hatırlamayı destekleyebildiğini göstermiştir. Bu nedenle öğrencinin defterini baştan sona tekrar tekrar okuması yerine defteri kapatıp kendisini sınaması, ilk anda daha zor hissettirse bile daha etkili bir çalışma olabilir.
Aktif hatırlama için pahalı veya karmaşık bir sisteme ihtiyaç yoktur. Bir kâğıt ortadan ikiye katlanabilir, İngilizce kelimeler sol tarafa, Türkçe anlamlar sağ tarafa yazılabilir ve sütunlardan biri kapatılarak öğrenci kendisini sınayabilir. Ben bir kelime çalışma programı hazırlarken öğrencinin doğru cevap verdiği kelimeleri bir kenara ayırmasını, karıştırdığı kelimeleri ise ayrı bir “yeniden çalışılacaklar” grubuna koymasını daha yararlı buluyorum; çünkü her kelimeye eşit süre ayırmak yerine zor kelimelere daha fazla zaman vermek çalışma süresini verimli kullanmayı sağlar.
Kelime kartı kullanmak oldukça etkili olabilir, ancak kartın önüne İngilizce kelimeyi, arkasına yalnızca Türkçe karşılığı yazmak kelimenin bütün yönlerini öğrenmek için yeterli değildir. İyi hazırlanmış bir kartta kelimenin anlamı, kısa bir örnek cümle, mümkünse küçük bir görsel ipucu ve öğrencinin güvenilir bir kaynaktan dinleyebileceği telaffuz bilgisi bulunmalıdır. Kart kalabalık bir ders notuna dönüştürülmemeli, öğrencinin birkaç saniye içinde görebileceği kadar sade tutulmalıdır.
| Kartın Ön Yüzü | neighbourhood What is the meaning? Use it in a sentence. |
|---|---|
| Kartın Arka Yüzü | Mahalle, yakın çevre My neighbourhood is quiet. Öğrenci isterse evlerin bulunduğu küçük bir mahalle çizimi ekleyebilir. |
Kartın üzerinde örnek cümle bulunması önemlidir, çünkü kelimenin hangi kelimelerle yan yana geldiğini ve cümlede nasıl kullanıldığını gösterir. mobil ve basılı kelime kartlarını inceleyen araştırmalar, kelime kartlarının anlam bağlantısını güçlendirebildiğini, örnek ifade ve kelime birliktelikleri eklenmesinin ise öğrencinin kelimeyi üretken biçimde kullanmasına katkı sağlayabileceğini ortaya koyar.
Dijital kartlardan yararlanmak isteyen öğrenciler, ekran süresini kontrol ederek ve uygulamayı yalnızca çalışma amacıyla kullanarak eğitim odaklı mobil uygulama seçeneklerini inceleyebilir. Bununla birlikte dijital uygulama kullanmak zorunlu değildir; kâğıt kartlar, küçük bir kutu ve üç ayrı bölüm de yeterlidir. Birinci bölüme yeni kelimeler, ikinci bölüme kısmen bilinen kelimeler, üçüncü bölüme kolayca hatırlanan kelimeler yerleştirilebilir. Öğrenci kelimeyi doğru bildikçe kartı ileri bölüme taşır, unuttuğunda yeniden ilk bölüme alır.
5. sınıf öğrencileri için İngilizce kelimeleri yalnızca yazılı biçimde çalışmak yerine görsel, hareket ve sesle desteklemek öğrenmeyi daha canlı hâle getirir. Örneğin “jump” kelimesi öğrenilirken öğrenci küçük bir zıplama hareketi yapabilir, “cloudy” kelimesinde bulutlu bir hava görseli kullanabilir, “tidy up” ifadesinde masasını toplama hareketini canlandırabilir. Böylece kelime, defterde duran soyut bir harf dizisi olmaktan çıkar ve öğrencinin zihninde bir görüntüye ya da eyleme bağlanır.
çoklu görsel ve işitsel ipuçlarıyla kelime öğretimini ele alan araştırmalar, görsellerin, seslerin ve farklı sunum biçimlerinin yabancı dil kelimeleriyle anlam arasında daha güçlü bağlantılar kurulmasına yardımcı olabileceğini belirtir. Bununla birlikte görseller yalnızca süs amacıyla kullanılmamalı, kelimenin anlamını doğrudan desteklemelidir. “Quiet” kelimesinin yanına rastgele bir çizgi film karakteri koymak yerine sessiz bir kütüphane görseli kullanmak daha anlamlıdır.
Telaffuz çalışmasında öğrencinin kelimeyi Türkçe harflerle yaklaşık biçimde yazması uzun vadede yanlış ses alışkanlıkları oluşturabilir. Bunun yerine güvenilir bir sözlük veya öğretmen tarafından sunulan ses kaydı dinlenmeli, öğrenci kelimeyi önce bütün olarak duymalı, sonra hece veya ses parçalarına dikkat etmeli ve en sonunda kelimeyi bir cümle içinde tekrar etmelidir. Site üzerindeki video çözüm ve dijital destek alanları, kullanılan çalışma kaynağının işitsel ya da görsel desteği bulunup bulunmadığını kontrol etmek açısından değerlendirilebilir.
Bir kelimenin Türkçe karşılığını bilmek, o kelimeyi İngilizce cümlede doğru kullanmak için her zaman yeterli değildir. Öğrenci “have” kelimesinin “sahip olmak” anlamını öğrenebilir, ancak “have breakfast”, “have a lesson” ve “have fun” gibi kullanımlarda kelimenin Türkçeye her zaman aynı biçimde çevrilmediğini zaman içinde fark etmelidir. Benzer biçimde “do homework”, “play chess”, “ride a bike” ve “go shopping” ifadeleri tek tek kelimelerden oluşsa da birlikte öğrenildiklerinde daha kolay ve doğru kullanılır.
Bu nedenle kelime defterinde yalnızca “borrow: ödünç almak” yazmak yerine “borrow a book”, “borrow a pencil” ve “Can I borrow your ruler?” gibi kısa örnekler kullanılabilir. Öğrencinin her kelime için uzun ve karmaşık cümleler yazması gerekmez; yaşına ve seviyesine uygun, anlamını kolayca canlandırabileceği basit cümleler daha yararlıdır. Cümleyi internetten kopyalamak yerine kendi yaşamına uyarlaması da öğrenmeyi kişisel hâle getirir. Örneğin “My school is near my house” cümlesi gerçekten okuluna yakın oturan bir öğrenci için daha kolay hatırlanabilir.
Yeni kelimelerin metin, diyalog ve sorular içinde nasıl kullanıldığını görmek isteyen öğrenciler, 5. sınıf çalışma kaynaklarını okulda işlenen temalara göre inceleyebilir. Burada önemli olan aynı anda çok sayıda kitap kullanmak değil, seçilen kaynağı konu öğrenme, kelime tekrarı, uygulama ve kontrol aşamalarında düzenli biçimde değerlendirmektir.
Birbiriyle hiçbir ilişkisi olmayan kelimeleri aynı listede öğrenmeye çalışmak, öğrencinin zihninde düzen kurmasını zorlaştırabilir. Buna karşılık kelimeleri “classroom objects”, “family members”, “places in a city”, “animals”, “weather”, “daily activities” ve “school subjects” gibi anlam gruplarına ayırmak, öğrencinin yeni kelimeyi daha önce bildiği kelimelerle ilişkilendirmesini sağlar.
Örneğin Classroom Life temasında book, notebook, pencil, ruler, desk, board ve school subjects kelimeleri birlikte çalışılabilir. Life in Nature temasında forest, river, animal, protect, clean ve polluted gibi kelimeler bir kavram haritasında birleştirilebilir. Öğrenci haritanın ortasına “Nature” yazıp çevresine canlılar, yerler, sıfatlar ve eylemler eklediğinde kelimeleri yalnızca liste olarak değil, birbirine bağlı bir ağ olarak görmeye başlar.
5. SINIF İNGİLİZCE KELİME AĞI
|
----------------------------------------------------
| | | |
Classroom Life Family Life Life in Nature City Life
| | | |
book, ruler, desk mother, cousin forest, river street, park
Maths, Science help, visit protect, clean hospital, quiet
| | | |
----------------------------------------------------
|
Cümle içinde kullanma
|
Bakmadan hatırlama testi
|
Aralıklı yeniden tekrar
Bu diyagram öğrencinin kelime öğrenme sürecinin yalnızca liste yazmaktan oluşmadığını gösterir. Yeni kelime önce ait olduğu tema içinde anlamlandırılır, ardından bir cümlede kullanılır, daha sonra cevap kapalıyken hatırlanır ve belirli aralıklarla yeniden çalışılır.
Kelimeyi yalnızca okuyarak öğrenen öğrenci, aynı kelimeyi bir dinleme etkinliğinde duyduğunda tanımayabilir; yalnızca dinleyen öğrenci ise yazılışını karıştırabilir. Bu nedenle bir kelime farklı beceriler içinde tekrar kullanılmalıdır. Öğrenci kelimeyi önce okuyabilir, ardından sesini dinleyebilir, yüksek sesle söyleyebilir, kısa bir cümlede yazabilir ve bir aile üyesine ya da arkadaşına anlatabilir.
Örneğin “future” kelimesiyle yapılabilecek çalışma şu şekilde ilerleyebilir: Öğrenci kelimenin anlamını öğrenir, güvenilir ses kaydını dinler, “I want to be a scientist in the future” cümlesini okur, kendi gelecek hayaliyle ilgili yeni bir cümle yazar ve cümlesini yüksek sesle söyler. Bu kısa etkinlik, tek bir kelimeyi görme, dinleme, yazma, konuşma ve kişisel anlam kurma yollarıyla tekrar etmesini sağlar.
Kelime çalışmalarını soru ve etkinliklerle desteklemek isteyen öğrenciler, seviyelerine uygun materyalleri tüm eğitim ürünleri arasından değerlendirebilir. Ders Kafası kaynakları kullanılırken çalışma yalnızca cevap işaretlemeye indirgenmemeli, testte karşılaşılan yeni kelimeler ayrı bir listeye alınmalı ve bu kelimelerin sorudaki bağlamı incelenmelidir.
Kelime öğreniminde yalnızca doğru cevap sayısını görmek yeterli değildir; öğrencinin kelimeyi hangi yönde bildiği de değerlendirilmelidir. İngilizce kelimeyi görünce Türkçesini söylemek alıcı kelime bilgisini ölçerken Türkçe anlamdan İngilizce kelimeyi üretmek daha güçlü bir hatırlama gerektirir. Boşluk doldurma, dinlediğini işaretleme, görselden kelime yazma ve cümle kurma çalışmaları da kelime bilgisinin farklı yönlerini gösterir.
| Test Türü | Örnek Görev | Ölçtüğü Beceri |
|---|---|---|
| İngilizceden Türkçeye | forest kelimesinin anlamını yaz. | Kelimenin anlamını tanıma ve hatırlama |
| Türkçeden İngilizceye | “mahalle” kelimesinin İngilizcesini yaz. | İngilizce kelimeyi bağımsız üretme |
| Görselden kelimeye | Park görseline uygun İngilizce kelimeyi yaz. | Görsel ve kelime bağlantısı |
| Boşluk doldurma | My sister is a student. She goes to ____ every day. | Kelimeyi bağlam içinde seçme |
| Dinleme | Duyduğun kelimeye uygun görseli işaretle. | Kelimenin sesini ayırt etme |
| Cümle oluşturma | quiet kelimesiyle anlamlı bir cümle yaz. | Kelimeyi üretken biçimde kullanma |
Öğrenci haftalık mini testte yanlış yaptığı kelimeleri cezalandırıcı bir not olarak değil, gelecek haftanın çalışma listesi olarak görmelidir. Yanlış kelimeler yeniden kartlara alınmalı, örnek cümleleri kontrol edilmeli ve birkaç gün sonra tekrar sorulmalıdır. Deneme ve ölçme çalışmalarını planlamak isteyen öğrenciler deneme sınavı alanlarını inceleyebilir, ancak kelime bilgisinin yalnızca çoktan seçmeli sorularla değil, yazma ve konuşma etkinlikleriyle de kontrol edilmesi gerektiğini unutmamalıdır.
Kelime oyunları, eşleştirme kartları, tabu benzeri anlatma etkinlikleri, kelime avı, resimli bingo ve zaman sınırlı hatırlama yarışmaları öğrencinin ilgisini artırabilir, ancak etkinliğin öğrenme amacını koruması gerekir. Öğrenci yalnızca ekranda doğru renge dokunuyor veya cevabı seçeneklerden tahmin ediyorsa oyun eğlenceli olabilir fakat gerçek hatırlama becerisini sınırlı ölçebilir. İyi bir kelime oyunu öğrenciden kelimeyi söylemesini, yazmasını, anlamını açıklamasını veya cümlede kullanmasını istemelidir.
Evde uygulanabilecek basit bir oyunda kelime kartları ters çevrilir ve öğrenci her kartı açtığında anlamını söyleyerek bir cümle kurar. Doğru anlam ve cümle için iki puan, yalnızca anlam için bir puan verilebilir. Başka bir etkinlikte aile üyesi kelimeyi söylemeden anlamını veya kullanım durumunu tarif eder, öğrenci İngilizce kelimeyi bulur. Örneğin “You use it to measure something at school” ipucunun cevabı “ruler” olabilir.
| Yaygın Fakat Sınırlı Yöntem | Daha Etkili Alternatif | Neden Daha Verimlidir? |
|---|---|---|
| Kelime listesini art arda beş kez okumak | Listeyi kapatıp kelimeleri bellekten hatırlamak | Öğrenciyi pasif okumadan aktif hatırlamaya geçirir. |
| Bir gecede 50 kelime çalışmak | Kelimeleri küçük gruplara ayırıp farklı günlerde tekrar etmek | Uzun süreli hatırlamayı ve unutulan kelimelerin yeniden güçlenmesini destekler. |
| Yalnızca Türkçe karşılık yazmak | Anlam, görsel, ses ve örnek cümleyi birlikte kullanmak | Kelimeyle daha fazla ve anlamlı bağlantı kurulmasını sağlar. |
| Her kelimeye eşit süre ayırmak | Zor ve karıştırılan kelimeleri daha sık tekrar etmek | Çalışma süresinin gerçek ihtiyaca göre kullanılmasını sağlar. |
| Sadece çoktan seçmeli test çözmek | Yazma, dinleme, konuşma ve cümle kurma görevleri eklemek | Kelimenin farklı beceriler içinde kullanılmasını ölçer. |
| Kelimeyi tek başına ezberlemek | Kelimeyi ifade, tema ve kısa cümle içinde öğrenmek | Kelimenin hangi bağlamlarda kullanılacağını gösterir. |
Temsili öğrencimiz Deniz, her İngilizce sınavından önce defterindeki kelimeleri uzun süre okuyordu ve çalışma masasından kalktığında hepsini bildiğini düşünüyordu, ancak sınavda Türkçe anlamı verilen kelimenin İngilizcesini yazması gerektiğinde zihni boşalıyor, özellikle yazımları birbirine benzeyen kelimeleri karıştırıyordu. Deniz ve ailesi başlangıçta bu durumu dikkatsizlik olarak yorumladı, fakat çalışma biçimi incelendiğinde Deniz’in kelimeleri hiçbir zaman cevabı kapatarak hatırlamaya çalışmadığı, seslerini dinlemediği ve cümle içinde kullanmadığı görüldü.
Deniz’in çalışma süresi artırılmadı; yalnızca yöntem değiştirildi. Her gün sekiz yeni kelime seçildi, kelimeler resimli kartlara yazıldı, akşam kısa bir hatırlama testi yapıldı ve üç gün sonra eski kelimeler yeni kelimelerle karıştırıldı. Deniz her kelime için bir cümle yazmak zorunda bırakılmadı, ancak zorlandığı kelimelerle kendi yaşamından basit cümleler kurdu. Birkaç hafta sonra bütün kelimeleri kusursuz biçimde hatırlamasa da hangi kelimeleri bilmediğini fark etmeye, unuttuğu kelimeleri yeniden çalışma grubuna almaya ve sınavdan önceki gece uzun bir listeye bağımlı kalmamaya başladı.
Bu temsili örnek önemli bir duygusal noktayı gösterir: Bir çocuğun İngilizce kelimeleri unutması, hafızasının kötü olduğu veya yabancı dil öğrenemeyeceği anlamına gelmez. Çoğu zaman sorun, öğrencinin belleğinin yetersizliği değil, kullanılan yöntemin belleğin çalışma biçimiyle uyumlu olmamasıdır. Öğrenci yöntemini değiştirdiğinde küçük başarılar yaşamaya başlar ve “Ben İngilizce yapamıyorum” düşüncesi yerini “Doğru şekilde tekrar ettiğimde öğrenebiliyorum” duygusuna bırakır.
| Gün | Çalışma | Ana Hedef |
|---|---|---|
| Pazartesi | Yeni temadan sekiz kelimeyi görsel, ses ve kısa cümleyle öğrenme | İlk anlam bağlantısını kurmak |
| Salı | Kartların cevaplarını kapatıp İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye çalışma | Aktif hatırlama yapmak |
| Çarşamba | Sekiz yeni kelime öğrenme ve pazartesi kelimelerini karışık biçimde tekrar etme | Aralıklı tekrar oluşturmak |
| Perşembe | Kelime eşleştirme, dinleme veya görselden kelime bulma etkinliği | Kelimeyi farklı yollarla tanımak |
| Cuma | Zorlanılan kelimelerle beş kısa cümle kurma | Kelimeyi bağlam içinde kullanmak |
| Cumartesi | Eski ve yeni kelimelerden oluşan 20 soruluk mini test | Gerçek öğrenme düzeyini görmek |
| Pazar | Yanlış kelimeleri analiz etme, kart kutusunu düzenleme ve gelecek haftayı planlama | Eksikleri hedefli biçimde tamamlamak |
Programın günlük süresi öğrencinin dikkat düzeyine göre 15 ile 25 dakika arasında tutulabilir. Uzun süre masada kalmak yerine kısa, düzenli ve aktif çalışmalar yapmak çoğu 5. sınıf öğrencisi için daha sürdürülebilir olur. Öğrenci için uygun kitap ve çalışma materyali seçilirken çevrim içi mağazadaki kaynaklar ile çok tercih edilen eğitim ürünleri incelenebilir, ancak popülerlik tek başına yeterli görülmemeli, kaynağın öğrencinin seviyesine ve okulda işlediği temalara uygun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Ailelerin İngilizce bilmemesi, çocuğun kelime çalışmasına destek olamayacağı anlamına gelmez. Anne veya baba kartın ön yüzünü gösterebilir, öğrencinin cevabını arka yüzle karşılaştırabilir, kelimeyi bir cümlede kullanmasını isteyebilir ve hangi kelimeleri sık karıştırdığını kaydedebilir. Burada ailenin görevi öğretmen gibi uzun konu anlatımı yapmak değil, öğrencinin düzenli çalışmasını ve kendi bilgisini kontrol etmesini kolaylaştırmaktır.
Çocuk bir kelimeyi unuttuğunda “Bunu dün de çalışmıştın, nasıl unutursun?” demek yerine “Bu kelime henüz zor grubunda, birkaç gün daha tekrar edelim” yaklaşımı kullanılabilir. Unutmak öğrenme sürecinin doğal bir parçasıdır ve öğrenci unuttuğu kelimeyi yeniden hatırlamaya çalıştığında hafıza bağlantısı güçlenebilir. Ailenin her doğru cevabı aşırı biçimde ödüllendirmesi gerekmez; öğrencinin düzenli çalışmasını, yanlışını fark etmesini ve çalışmayı kendi başına başlatmasını takdir etmek daha sürdürülebilir bir motivasyon oluşturur.
Ders Kafası kaynaklarını sınıfta değerlendiren öğretmenler, içerikleri önceden incelemek için öğretmen örnek kitap başvuru sayfasından yararlanabilir. Aileler ve öğrenciler ise yeni eğitim içerikleri ile çalışma önerilerini takip etmek için eğitim yazıları ve duyurular bölümünü inceleyebilir.
Her öğrenci için geçerli tek bir sayı yoktur, ancak başlangıçta günde 6 ile 10 yeni kelimeyi görsel, ses, cümle ve aktif hatırlama çalışmasıyla öğrenmek, çok sayıda kelimeyi yüzeysel biçimde okumaktan daha yararlı olabilir. Öğrencinin eski kelimeleri de tekrar etmesi gerektiği için yeni kelime sayısı çalışma süresini aşırı artırmamalıdır.
Öğrencinin uyanık ve dikkatli olduğu saat seçilmelidir. Okuldan hemen sonra çok yorgun olan bir öğrenci kısa bir dinlenmenin ardından çalışabilir. Kelimelerin uyku öncesinde beş dakikalık kısa tekrarı yapılabilir, ancak çalışma geç saatlere kadar uzatılmamalı ve öğrencinin uyku düzeni bozulmamalıdır.
Kelime kartları yalnızca okunmak yerine cevap kapatılarak kullanıldığında, zor kelimeler daha sık tekrar edildiğinde ve karta örnek cümle ile görsel ipucu eklendiğinde oldukça yararlı olabilir. Kartların sürekli aynı sırada çalışılması yerine karıştırılması da öğrencinin sıraya bağlı ezber yapmasını önler.
Türkçe harflerle yaklaşık okunuş yazmak kısa vadede kolay görünebilir, ancak İngilizcedeki bazı seslerin Türkçede tam karşılığı bulunmadığı için yanlış telaffuz alışkanlığı oluşturabilir. Öğrenci güvenilir ses kayıtlarını dinlemeli, öğretmenini örnek almalı ve kelimeyi cümle içinde tekrar etmelidir.
Önce çalışma yöntemi incelenmelidir. Öğrenci yalnızca listeyi okuyorsa aktif hatırlama, aralıklı tekrar, görsel destek, dinleme ve cümle kurma çalışmaları eklenmelidir. Hangi kelimelerin unutulduğu kaydedilmeli ve bu kelimeler daha sık tekrar edilmelidir.
Defter tema veya ünite başlıklarına ayrılabilir. Her kelime için İngilizce yazım, Türkçe anlam, kısa örnek cümle ve mümkünse küçük bir görsel kullanılabilir. Kelimenin tüm sözlük anlamlarını yazmak yerine öğrencinin seviyesine ve işlendiği bağlama uygun anlam seçilmelidir.
Sabit bir tekrar sayısı belirlemek yerine öğrencinin kelimeyi farklı zamanlarda hatırlayıp hatırlamadığına bakılmalıdır. Kolay kelimeler daha seyrek, zor kelimeler daha sık tekrar edilmelidir. Aynı gün yapılan on tekrar yerine farklı günlere yayılan daha az sayıdaki hatırlama çalışması daha anlamlı olabilir.
Öğrencinin seviyesine uygun içerikler kelimeleri doğal bağlam içinde duymasını sağlayabilir, ancak yalnızca pasif biçimde izlemek yeterli olmayabilir. Öğrenci hedef kelimeleri önceden öğrenebilir, içerikte duyduğunda işaretleyebilir ve izleme sonrasında bu kelimelerle kısa cümleler kurabilir.
Alfabetik sıralama kelimeyi bulmayı kolaylaştırabilir, ancak öğrenme açısından kelimeleri tema, anlam ilişkisi ve kullanım alanına göre gruplandırmak çoğu zaman daha yararlıdır. Karıştırılabilecek benzer kelimeler ayrıca karşılaştırmalı biçimde çalışılabilir.
Öğrenci kelimeyi yalnızca kopyalamak yerine cevabı kapatarak yazmalı, ardından doğru yazımla karşılaştırmalıdır. Kelimedeki zor bölüm farklı biçimde işaretlenebilir, kelime hecelere veya anlamlı parçalara ayrılabilir ve birkaç gün sonra bakmadan yeniden yazılabilir.
5. sınıf İngilizce kelime ezberinde en verimli yöntem, öğrencinin bir gecede uzun listeleri tekrar tekrar okuması değil, kelimeleri küçük gruplar hâlinde öğrenmesi, farklı günlerde yeniden hatırlaması, anlamlarını cevap kapalıyken söylemesi, görsel ve ses bağlantısı kurması, kısa cümleler içinde kullanması ve unutulan kelimeleri ayrı bir çalışma grubuna almasıdır. Kelime kartları, kavram haritaları, dinleme etkinlikleri, görsel çalışmalar, mini testler ve oyunlar bu sistemin parçaları olabilir, ancak bütün etkinliklerin öğrenciyi bağımsız biçimde hatırlamaya ve kelimeyi gerçek bir bağlam içinde kullanmaya yöneltmesi gerekir.
Öğrenci ilk haftalarda bazı kelimeleri sık sık unutabilir, yazımlarını karıştırabilir veya cümle kurarken yavaş kalabilir. Bu durum öğrenmenin başarısız olduğu anlamına gelmez. Yeni bir kelime zihinde ilk kez yer aldığında ince bir patika gibidir; öğrenci kelimeyi farklı günlerde hatırladıkça, duydukça, yazdıkça ve kullandıkça bu patika daha belirgin bir yola dönüşür. Bir gecede onlarca kelime ezberlemek yerine her gün küçük bir bölümü doğru yöntemle çalışmak, öğrencinin hem sınav başarısını hem de İngilizceyi kullanma güvenini geliştirir.
Ders Kafası ile oluşturulan dengeli bir çalışma düzeninde kitaplar, testler ve dijital materyaller tek başına amaç değil, kelimeleri anlamlandırmaya ve kullanmaya yardımcı olan araçlardır. Öğrenci kendi gelişimini takip ettiğinde, hangi kelimeleri bildiğini dürüst biçimde ölçtüğünde ve yanlışlarını yeniden çalışma fırsatı olarak gördüğünde kelime ezberi yorucu bir liste çalışması olmaktan çıkar, günlük yaşamla bağlantılı ve giderek kolaylaşan bir dil öğrenme sürecine dönüşür.
Uygulanabilecek en temel formül şudur: Az sayıda yeni kelime öğrenin, cevabı kapatarak hatırlayın, kelimeyi ses ve görselle destekleyin, kısa bir cümlede kullanın, farklı günlerde yeniden test edin ve unuttuğunuz kelimeyi başarısızlık olarak değil, tekrar edilmesi gereken bir öğrenme hedefi olarak değerlendirin.

LGS’ye ilk kez hazırlanan öğrenciler için konu anlatımı, soru bankası ve deneme kaynaklarının hangi sırayla kullanılması gerektiğini öğrenebilirsiniz.
Devamını oku >
Yeni eğitim dönemi başlamadan önce öğrencilerin ders, kaynak, zaman planı ve motivasyon açısından yapması gereken 10 önemli hazırlığını uzmanlarımızdan öğrenin.
Devamını oku >
Okula dönüş sürecinde verimli ders çalışma düzeni kurmak, zamanı planlamak ve sürdürülebilir çalışma alışkanlığı kazanmak için önerileri uzmanlarımızdan dinleyin.
Devamını oku >
Yeni eğitim dönemine hazırlanırken etkili ders planı oluşturma, zamanı doğru yönetme ve motivasyonu koruma yöntemlerini uzmanlarımızdan öğrenin.
Devamını oku >
6. sınıf Sosyal Bilgilerde harita ve kavram sorularını daha iyi çözmek için etkili çalışma, tekrar ve soru çözüm yöntemlerini detaylı olarak keşfedin.
Devamını oku >
7. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde ezber yerine yorum gücünü geliştiren çalışma, soru çözme ve bilgiyi ilişkilendirme yöntemlerini keşfedebilirsiniz.
Devamını oku >
LGS İngilizce sorularında kelime eksiğini kapatmak için etkili ezber, tekrar ve soru çözüm teknikleriyle kelime bilginizi geliştirebilirsiniz.
Devamını oku >
LGS matematik yeni nesil sorularında başarılı olmak için problem çözme, zaman yönetimi ve doğru çalışma tekniklerini içeren 7 etkili adımı keşfedebilirsiniz.
Devamını oku >
LGS Öğrencileri İçin Sabah mı Akşam mı Ders Çalışmak Daha Verimli? sorusunun yanıtını bu yazımızda bulabilirsiniz.
Devamını oku >
TYT matematikte temeli zayıf olanlar için etkili çalışma planını, temel konu sıralamasını ve başarıyı artıran ipuçlarını öğrenin.
Devamını oku >
Milli Eğitim Bakanı Mahmut Özer, 3, 4 ve 5 yaş okullaşma oranlarına ilişkin, "Yılın sonunda bu oranları çok daha yüksek noktalara taşıyıp, özellikle 5 yaşı yüzde 100'e tamamlayıp, 3 ve 4'ü de önemli oranda arttırarak OECD ortalamasına inşallah yaklaştırmı
Devamını oku >
Olumsuz hava koşulları ve lodos nedeniyle bugün Kocaeli, Bursa, Sinop, Tekirdağ, Düzce, Balıkesir, Çanakkale, Yalova, Bartın ve Sakarya'da da yüz yüze eğitimin bir gün süreyle tatil edildiği açıklandı. Kaynak: 10 ilde daha okullar tatil edildi.
Devamını oku >
Milli Eğitim Bakanlığı, bazı vekillerin ücretli öğretmen ve aldıkları ücretle ilgili verilen yazılı soru önergesini cevapladı.
Devamını oku >
YÖK, 193 üniversiteye ait 2020 yılı üniversite izleme ve değerlendirme raporlarını yayımladı.
Devamını oku >
24 Kasım Öğretmenler Günü tüm yurtta coşkuyla kutlanıyor. Tüm illerde ve bütün eğitim kademelerinde yapılan farklı etkinlikler, renkli görüntülere sahne oldu. Öğretmenlere olan sevginin anlatıldığı şiirlerin okunduğu, çiçeklerin verildiği 24 Kasım Öğretme
Devamını oku >
Milli Eğitim Bakanı Özer, "Türkiye tarihinde ilk kez öğretmenler kapsamlı ve bütüncül bir meslek kanununa kavuşmuş olacaklardır. Öğretmenlik Meslek Kanunu sayesinde, öğretmenlik bir kariyer mesleği olarak tanımlanabilecek, adaylık, öğretmenlik, uzman öğre
Devamını oku >


MEB, lise öğrencilerine yönelik 15 bin sorudan oluşan Mobil Soru Bankası uygulamasının erişime açıldığını duyurdu.
Devamını oku >© 2020 Ders Kafası Tüm hakları saklıdır.